CZA zou de nucleaire optie zijn. Wanneer Pseudomonas aeruginosa -infecties weigeren te sterven, schakelen artsen de zware slagman in. ceftazidim-avabactam. Het is de laatste verdedigingslinie. Een vangnet voor ernstig zieken.
Dat net rafelt.
Een team van Tongji University heeft zojuist een artikel gepubliceerd in Microbiology Spectrum dat het lezen ongemakkelijk maakt. Gebaseerd op twee patiënten – slechts twee, let wel, maar veelzeggend – muteert Pseudomonas zich een weg uit de greep van CZA.
Hier is hoe het werkt. De bacteriën passen hun enzymen aan. In het bijzonder gewijzigde versies van KPC-71 en KPC-78. Deze mutanten zitten daar niet zomaar. Ze ontmantelen actief het chemische schild van CZA, de “avibactam”-component. Het is alsof een sleutel in een slot breekt, waardoor het toegangsmechanisme onbruikbaar wordt.
Deze nieuwe enzymvarianten werken samen met de bestaande afweer van de bacterie. Synergie op de slechtst mogelijke manier. De bug wordt bijna ondoordringbaar.
“Pseudomonas aeruginosa… is een belangrijke oorzaak van gezondheidszorggerelateerde infecties”, schrijven de onderzoekers. “De afnemende effectiviteit van de beschikbare antimicrobiële therapieën… heeft de mondiale dreiging vergroot.”
We hebben deze film eerder gezien. Pseudomonas is overal. In aarde. Op water. Op je telefoonscherm waarschijnlijk. Het negeert gewoonlijk gezonde mensen en jaagt alleen op degenen die verzwakt zijn door ziekenhuisverblijven, ventilatoren en katheters. Het is een opportunist.
En op dit moment wordt het steeds brutaler. De ST463 -soort die in China circuleert, is bijzonder smerig. Zeer besmettelijk. Ernstige ziekte. Zonder deze nieuwe mutaties al resistent tegen medicijnen.
Nu wordt het plot dikker.
Omdat de bacteriën zo druk bezig zijn zich aan te passen om CZA te verslaan, hebben ze per ongeluk hun pantser tegen oudere medicijnen verzwakt. Carbapenems – zoals imipenem en meroperem – werken plotseling weer. Het is een biologische afweging. Een evolutionaire vergissing.
Betekent dit dat we gewoon terug kunnen schakelen naar oudere medicijnen?
Misschien. Voor een minuut.
De onderzoekers noemen het een ‘wipeffect’. Tegenwoordig is de bacterie minder bang voor CZA, maar meer voor carbapenems. Morgen? Onder druk van de carbapenems zouden ze kunnen terugkeren. Of verder muteren. Of weer immuun worden voor alles. De fenotypische gevoeligheid lijkt hoopvol, maar is waarschijnlijk bedrieglijk. Een tijdelijke stilte voor de storm.
“Artsen moeten letten op CZA-resistentie… de opkomst van deze varianten onderstreept een dringende behoefte”, waarschuwen ze.
We kunnen niet zomaar van pil wisselen en weer gaan slapen. Dit is plasticiteit. Dit is aanpassing in realtime.
Hygiëne helpt. Het schoonmaken van ventilatoren helpt. Maar je kunt de evolutie niet zuiveren.
We moeten deze soorten als haviken in de gaten houden. Houd ze nauwlettend in de gaten. Blijf de volgende mutatie voor. Omdat op dit moment ons laatste redmiddel-antibioticum de strijd aan het verliezen is.
Wat komt er na CZA?
Die vraag houdt de onderzoekers ‘s nachts wakker.
