De sterren worden steeds drukker.
SpaceX heeft zojuist hun laatste rapport ingediend bij de FCC. De cijfers binnenin zijn onthutsend. Starlink-satellieten voerden vorig jaar 355.081 botsingsvermijdingsmanoeuvres uit. Dat is elke satelliet die wekelijks iets ontwijkt.
Kijk naar de ruwe gegevens. Alleen al tussen december 2024 en mei 2025 steeg de telling met bijna 60.00 manoeuvres hoger dan in de voorgaande zes maanden. Precies in die periode bereikten we de 207.000. Vergelijk dat eens met 2023, toen de hele constellatie drie keer minder vaak bewoog. Gemiddeld moest elke vogel in de zwerm veertig keer aan zijn stuwraketten trekken om een volgende baan te overleven.
Is het beheersbaar?
Misschien voor nu. Hugh Lewis, een hoogleraar ruimtevaart die verstand heeft van zaken, denkt dat we op dun ijs schaatsen. “We stevenen af op een botsing met een operationele satelliet”, zei hij. En niet omdat ze het probeerden te veroorzaken. Het zal gebeuren ondanks elke ontwijking, elke berekening, elke wanhopige laatste seconde.
De wiskunde geeft niets om ambitie.
Starlink ging van 6.000 vogels in de lucht naar 10.000 tussen 2023 en 2025. De gehele mondiale orbitale populatie groeide van 10.00 operationele objecten naar 16.00. Iedereen wil het beste onroerend goed tussen 480 km en 550 km hoger. Dat is waar de latentie het beste is voor internetgebruikers. Het is ook waar het verkeer het dichtst is.
Dit is de truc die SpaceX uithaalt: hun satellieten denken voor zichzelf.
Als het risico 3 op 10,08 bedraagt, vuurt de computer de stuwraketten af.
Geen onderhandeling. Geen radiooproep naar de andere man met de vraag wie gaat verhuizen. Starlink beweegt gewoon. Altijd.
Dit creëert een statistische nachtmerrie. Lewis wijst op de fout in de veiligheidsmarge. ‘Ze verkleinen de kans op een botsing tot één op de miljoen. Klinkt veilig? Misschien voor één keer.’
Maar doe je dat een miljoen keer? Het risico stapelt zich op. Je kunt de waarschijnlijkheid niet wegspoelen door meer nullen aan de noemer toe te voegen. Tegen juni 2028 zal Starlink waarschijnlijk in totaal een miljoen manoeuvres uitvoeren tijdens de levensduur van de constellatie. In 2090 zou dat elk jaar kunnen gebeuren. Dan die kans van één op een miljoen? Het is slechts een kwestie van tijd.
Tommaso Sgoba ziet dit aankomen. Hij werkt bij de International Association for Space Safety. Zijn argument is eenvoudige geometrie. Stop meer satellieten in een schaal en je voegt niet alleen paren toe. Je vermenigvuldigt ze.
Het aantal satellieten verdubbelen? Je verviervoudigt de potentiële crashes.
Er is nog een probleem: geesten.
De huidige voorspellingsinstrumenten zijn slecht in het berekenen van de atmosferische weerstand. Het ruimteweer verandert onvoorspelbaar. “Exploitanten kunnen een echte dreiging niet afleiden uit statistische ruis,” zei Sgobba. Satellieten verbranden dus kostbare brandstof en vermijden puin dat er misschien niet eens is. Ze verkorten hun eigen leven door schaduwen na te jagen.
Wie wakkert dit vuur aan?
De Kuiper van Amazon. China’s Duizend Zeilen (Qianfan). Operators van datacenters lanceren rechtstreeks op de meest geschikte hoogten. Het zijn geen coördinerende banen. Ze strijden om het beste uitzicht. Lewis merkt op dat Thousand Sails van plan is om in dezelfde banen als Starlink te cirkelen. Overlapping is niet mogelijk; het is een kenmerk van hun businessplan.
Het enige veilige spel is om ze uit elkaar te houden. Gescheiden banen. Maar de ruimte is beperkt. Als SpaceX de rijstrook op 530 km vasthoudt, mag niemand anders er gebruik van maken. Het ‘first mover’-voordeel verandert in een landroof.
Toezichthouders spelen een inhaalslag. Opnieuw.
Sgoba wil verandering vóór de lancering, niet erna. Bedrijven zouden vooraf moeten aangeven hoeveel manoeuvres een nieuwe constellatie nodig heeft. Hebben de satellieten de brandstof? De automatisering? Of raden ze dat alleen maar aan?
“Het is geen wachten op een ongeluk”, schreef hij. Het is de technische werklast. Beschouw het als werk, niet als een kop.
Op dit moment dwingt niemand iemand om iets te zeggen.
Wij blijven lanceren. De cijfers gaan omhoog. De brandstof raakt op. Wij kijken vanaf hier. Ik vraag me af of de volgende kop een bijna-ongeluk is. Of een echte.
Wat is waarschijnlijker?
Wie weet.
