De cijfers sprongen. 22% hoger in Engeland dan het jaar ervoor.
Volgens de Britse Health Security Agency waren er in 2025 1.168 door het laboratorium bevestigde gevallen van de ziekte van Lyme. Dat is een stijging ten opzichte van de 959 vorig jaar. Ook geen statistische toevalstreffer, aangezien het vlak naast de 1.151 geregistreerde gevallen in 2023 ligt. De stijging is geen anomalie. Het is een terugkeer naar vorm.
Dan is er sprake van door teken overgedragen encefalitis.
Twee waarschijnlijke gevallen gevonden in 2025. Slechts zes in totaal sinds het virus in 2019 voor het eerst in Groot-Brittannië opdook. Kleine aantallen. Maar aanwezig.
Dr. Claire Gordon van de UKHSA wijst erop wat iedereen buiten het laboratorium waarschijnlijk negeert: het weer dicteert deze pieken. Bewustzijnsniveaus zijn belangrijk. Testgewoonten zijn belangrijk. Als de zon schijnt, gaan mensen naar buiten. Teken gedijen goed. Als de regen wegblijft, volgt de transmissie. De trend breekt niet; het schommelt gewoon met de seizoenen en het klimaat.
“Tekenaantallen blijven variëren als gevolg van … klimaattrends, veranderingen in leefgebieden en veranderende gastpopulaties.”
Teken. Kleine spinnenwezens die zich verstoppen in het gras en de bossen. Ze voeden zich met bloed. Vogel, zoogdier, mens. Geen voorkeur daar eigenlijk.
Lyme komt van Borrelia burgdorferi. Een bacterie die comfortabel in de darmen van de teek leeft. De symptomen zijn al vervelend genoeg zonder chronische complicaties. Bullseye-uitslag. Koorts. Gewrichten doen zoveel pijn dat je vergeet waar je eigen lichaam eindigt. Lethargie treedt op. Antibiotica zuiveren gewoonlijk de acute fase. Soms niet. Soms blijven de klachten jarenlang hangen.
Preventie is momenteel het enige spel voor mensen.
Bedek het. Draag lichte kleding zodat de donkere insecten tegen de stof verschijnen. Sprayafstotend. Het voelt archaïsch aan vergeleken met de moderne geneeskunde. En dat is precies waar de ongelijkheid ligt. Huisdieren krijgen maandelijks orale tabletten. Vaccinaties. Mensen krijgen een spuitfles en een herinnering om je benen te controleren.
Waarom?
Linden Hu, hoogleraar immunologie bij Tufts, zegt dat eigenaren van gezelschapsdieren meer bereid zijn hun honden agressief te doseren. Ze zullen het dier medicijnen geven voordat de aarzeling toeslaat. Mensen aarzelen. Bovendien is het uitvoeren van proeven op mensen een nachtmerrie vergeleken met dieren. Je kunt een geïnfecteerde teek in een gecontroleerde omgeving aan een muis vastmaken. Je kunt een vrijwilliger niet het bos in dwingen om op een hapje te wachten. Het is onethisch. Duur. Logistieke hel.
We hebben ooit vaccins geprobeerd.
LYMErix gelanceerd in de VS. Fase 3-onderzoeken toonden een werkzaamheid van 76% aan. Solide cijfers. Maar het stierf. Stopgezet in 2002. De verkoop kelderde voordat de wetenschap zelfs maar een kans had.
CDC adviseerde dat alleen risicogroepen het krijgen. Goed begin. Slechte PR volgde. Geruchten brachten het vaccin in verband met artritis. Het bewijs voor het verband was zwak, zelfs onbestaande. Maar angst is sterker dan data. De negatieve krantenkoppen deden het zware werk. De vraag stortte in.
Nu doet Moderna weer mee met een mRNA-kandidaat. Fase 2. Hu hielp bij het ontwerpen ervan. Pfizer en Valneva hebben ook hun eigen show.
Beiden streven ernaar het pad van artritis te omzeilen. Slimme zet.
Heeft de Pfizer-proef gewerkt?
Soort van. Het aantal gevallen onder de deelnemers was lager dan verwacht. Statistisch rommelig. De werkzaamheid zag er goed uit, ruim 70%, maar de gegevens waren niet robuust genoeg voor gemakkelijke goedkeuring. Regelgevende instanties zullen deze inzending met opgetrokken wenkbrauwen bekijken.
Er zijn echter andere paden.
Monoklonale antilichamen van Tonix Pharmaceuticals. Behandeling vóór blootstelling. En er is lotilaner.
Hu werkt samen met Tarsus aan het hergebruiken van een medicijn dat al voor honden en katten wordt gebruikt. Dit is slim omdat het de bacteriën niet bestrijdt. Het bestrijdt het leveringsmechanisme. De teek zelf.
Dood de vector. Verhonger de ziekte. Lotilaner werkt snel. Teek sterft. Bacteriën maken nooit de overdracht. Geen uitslag. Geen gewrichtspijn. Geen chronische Lyme.
Maar zal Groot-Brittannië een vaccin willen?
Julia Knight van Lyme Disease UK is sceptisch. De officiële cijfers zijn laag omdat 70% van de gevallen met die veelbetekenende uitslag in de roos gewoon direct wordt behandeld zonder laboratorium. Ze verdwijnen uit de surveillancegegevens. Verkeerde diagnoses zijn wijdverbreid.
Er zijn argumenten voor vaccinatie. De wetenschap is in beweging. Maar aarzeling tegenover vaccins is de olifant in de kamer.
“Of mensen een vaccin zullen verwelkomen… valt nog te bezien.”
Misschien accepteren we een prik om de teken op afstand te houden. Misschien niet.
De bugs trekken zich niets aan van onze aarzeling. Ze lopen al door het gras.
