John Cazale had geen lange carrière. Hij had ook geen enorme filmografie. Maar wat hij wel achterliet is van verbluffende kwaliteit. In zijn hele leven verscheen de Amerikaanse acteur in precies vijf films. Ze werden stuk voor stuk genomineerd voor een Academy Award voor Beste Film. Drie van die vijf films wonnen daadwerkelijk de hoofdprijs. Dat is een ongehoorde statistiek in de geschiedenis van Hollywood.
Zijn eerste grote rol kwam in The Godfather in 1972. Hij speelde Fredo Corleone, de zwakke broer. De film werd een culturele moloch. Het won de beste film. Het jaar daarop was hij terug met Francis Ford Coppola voor The Conversation. De film was genomineerd, maar won niet. Toen kwam The Godfather: Part II in 1974. Cazale hernam zijn rol als Fredo. Dit vervolg won ook de Oscar voor Beste Film.
Daar stopte hij niet. In 1975 castte Sidney Lumet hem in Dog Day Afternoon. De film werd genomineerd voor Beste Film, maar verloor van One Flew Over the Cuckoo’s Nest. Het blijft een van zijn meest intense optredens. Vervolgens verscheen hij in 1978 in Michael Cimino’s The Deer Hunter. Hij speelde Nick, de vriend die terugkeert uit de veranderde oorlog. De film won Beste Film. Het was zijn laatste rol voordat hij in 1978 stierf aan longkanker.
Waarom doet dit er toe? Je ziet zelden een acteur met zo’n hoog slagingspercentage. De meeste acteurs hebben tientallen jaren tussen hun hits. Cazale had er geen. Hij had net vijf perfecte films.
“Hij speelde in vijf films. Alle vijf waren genomineerd voor Beste Film. Drie wonnen.”
De connectie tussen Cazale en deze regisseurs is het bekijken waard. Hij werkte twee keer met Coppola. Hij heeft ooit met Lumet samengewerkt. Hij heeft ooit met Cimino samengewerkt. Hij werkte opnieuw met Coppola. Het was geen toeval. Deze regisseurs zagen iets in hem. Iets rauws.
Mensen vragen vaak welke van deze films zijn beste werk laat zien. Hondendagmiddag is intens. De Deer Hunter is hartverscheurend. Maar The Godfather maakte hem beroemd. Je kunt niet over de familie Corleone praten zonder Fredo te noemen. Cazale speelde de tragedie dat hij de minst favoriete zoon was.
Sommigen vragen zich misschien af of hij meer had kunnen doen. Als hij langer had geleefd, zou hij dan genomineerd zijn voor een Oscar? We zullen het nooit weten. Zijn dood maakte een einde aan een veelbelovende carrière. Maar we hoeven het niet te weten. We hebben de vijf films. Dat is genoeg.
De erfenis van John Cazale is niet gebaseerd op volume. Het is gebouwd op uitmuntendheid. Elke keer dat je naar The Godfather, The Godfather: Part II, The Conversation, Dog Day Afternoon of The Deer Hunter kijkt, zie je hem. Dat is een record dat waarschijnlijk nooit zal worden verbroken.
Wie kan nog meer zeggen dat ze in de vijf genomineerden voor Beste Film stonden? Wie kan anders zeggen dat drie van hen hebben gewonnen? Niemand. Cazale deed het. En hij deed het in stilte. In subtiele blikken. Op rustige momenten. Dat is zijn stijl. Dat is zijn geschenk.
De cijfers liegen niet. Maar ze vertellen ook niet het hele verhaal. De
