Kijk rond. Of beter gezegd, kijk naar je lege winkelwagentje. Of je nu op zoek bent naar een PlayStation 5, een Xbox Series X of gewoon een fatsoenlijke smartphone, het antwoord is meestal hetzelfde: niet op voorraad. Wachtlijsten strekken zich maanden uit. De prijzen op de secundaire markt schieten omhoog. Het voelt alsof iedereen vecht om hetzelfde beperkte aanbod, en met goede reden. De pandemie heeft niet alleen de manier waarop we werken veranderd; het brak de mondiale toeleveringsketen voor het enige onderdeel dat vrijwel elk onderdeel van de moderne elektronica aandrijft: de microchip.
Zonder chips is er geen gamen. Er is geen streaming. Er bestaat geen verbonden wereld. Maar hoe zijn we hier gekomen? Waarom kunnen fabrikanten niet gewoon meer maken?
De perfecte storm van vraag en disruptie
Het tekort is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Het is het resultaat van een botsing tussen ongekend consumentengedrag en rigide industriële grenzen. Toen de lockdowns begin 2020 begonnen, bleven mensen thuis. Verveling zorgde voor een enorme stijging van de vraag naar laptops, tablets en gameconsoles, omdat zowel volwassenen als kinderen op zoek gingen naar oplossingen voor entertainment en werken op afstand. Tegelijkertijd had de auto-industrie, die net was hersteld van haar eigen problemen, plotseling behoefte aan chips voor geavanceerde rijhulpsystemen en infotainment.
Fabrikanten konden het niet bijhouden. Ze hadden hun fabrieken geoptimaliseerd voor efficiëntie, niet voor overtollige capaciteit. Just-in-time voorraadmodellen zorgen ervoor dat onderdelen precies op het juiste moment arriveren, waardoor er geen ruimte overblijft voor buffers. Toen de pandemie toesloeg, verdween de buffer. Fabrieken vertraagden vanwege gezondheidsprotocollen. Zeecontainers kwamen vast te zitten in havens. Het resultaat was een knelpunt dat al jaren aanhoudt.
Waarom chips zo moeilijk te maken zijn
Het zijn niet alleen de chipmakers die het druk hebben. Het is dat de productie van halfgeleiders ongelooflijk complex is. Het maken van een moderne processor vergt duizenden stappen. Het gaat om ultrapuur silicium, extreem ultraviolet licht voor het etsen en cleanrooms die schoner zijn dan de meeste operatiekamers. Alleen al de machines, zoals de extreem-ultraviolette lithografiemachines van ASML, kosten jaren om te bouwen en te installeren.
“De complexiteit van de fabricage van halfgeleiders betekent dat je niet zomaar een schakelaar kunt omzetten en de productie van de ene op de andere dag kunt verdubbelen.”
Dit technische knelpunt betekent dat zelfs als een bedrijf meer chips wil bouwen, de fysieke infrastructuur beperkt hoe snel ze kunnen uitbreiden. TSMC, Samsung en Intel zijn de grootste spelers, maar ze spelen nog steeds een inhaalslag op de vraag die in alle richtingen blijft groeien.
Wie wordt het meest getroffen?
Hoewel iedereen de druk voelt, worden sommige sectoren harder getroffen dan andere. De gaminggemeenschap was luidruchtig en volhardend in haar frustratie. Consoles zijn in wezen gespecialiseerde computers met beperkte productieruns. Wanneer de toewijzing van chips verschuift naar meer winstgevende producten zoals datacenterservers of auto-onderdelen, heeft de consumentenelektronica daaronder te lijden.
De auto-industrie werd eerder met zijn eigen crisis geconfronteerd, waarbij autodealers voorraden verkochten tegen premies omdat fabrikanten niet genoeg voertuigen konden produceren. Nu is die druk verschoven naar consumententechnologie. Als u op zoek bent naar hoe u beschikbare gameconsoles kunt vinden, zult u waarschijnlijk merken dat de meeste detailhandelaren algoritmen voor gerandomiseerde releases of restock-bots gebruiken, waardoor het bijna onmogelijk is om een exemplaar tegen de verkoopprijs te bemachtigen.
Wanneer wordt het beter?
De situatie verbetert, maar langzaam. Er komen nieuwe productiefabrieken in bedrijf, vooral in de Verenigde Staten en Europa, nu regeringen miljarden steken in het subsidiëren van de chipproductie om de afhankelijkheid van Azië te verminderen. Deze
