Wilhelm Friedemann Bach erfde niet zomaar een naam. Hij droeg het gewicht van de nalatenschap van Johann Sebastian Bach terwijl hij zijn eigen chaotische pad door de 18e-eeuwse muziekscene uitstippelde. Geboren in Weimar in november 1710, was hij de oudste zoon van J.S. Bach en Maria Barbara Bach. Zijn leven leest minder als een vaste carrière en meer als een reeks gemiste kansen en plotselinge instortingen. Hij stierf in Berlijn op 1 juli 1784, grotendeels vergeten totdat moderne geleerden besloten dat het de moeite waard was om opnieuw te worden geëvalueerd.
Van Leipzig naar Dresden
Zijn training begon thuis. J.S. Bach schreef specifieke klavierstukken voor zijn zoon toen W.F. was nog maar tien jaar oud. Het Klavier-büchlein vor Wilhelm Friedemann Bach wordt nu beschouwd als een charmant artefact van die vader-zoon-dynamiek. Maar Wilhelm bleef niet alleen bij het klavecimbel. Hij studeerde ook viool. In 1729 had hij zich ingeschreven aan de Universiteit van Leipzig, wat bewees dat hij naast de muziekpraktijk ook academische nauwkeurigheid aankon.
Zijn professionele carrière begon vroeg. In 1733, toen hij nog maar begin twintig was, was hij al druk aan het componeren en kreeg hij een organistenpositie in de Sint-Sofiakathedraal in Dresden. Dat was een prestigieus optreden. Het gaf hem stabiliteit en een platform om te experimenteren met de wisselende muzikale getijden van die tijd.
De Halle-jaren en de scheuren verschijnen
In 1746 verhuisde hij opnieuw. Dit keer naar de Liebfrauenkirche in Halle. Het was een stap die in eerste instantie veelbelovend leek. Maar rond deze tijd, of misschien veroorzaakt door de dood van zijn vader in 1750, begonnen de zaken te ontrafelen. De persoonlijkheidsproblemen waren niet subtiel. Overmatig drinken werd een probleem. De betrouwbaarheid verdween.
Hij trouwde eind 1751. In plaats van zich te vestigen, werd hij rusteloos. Zowel in 1753 als in 1758 vroeg hij een postwisseling aan. Beide aanvragen faalden. De afwijzing deed pijn. Zijn vertrouwen in zijn eigen talenten bleef intact, ook al brokkelde zijn professionele reputatie af. Hij stelde zich voor dat zijn genialiteit niet werd erkend, ook al bestond er nooit echte twijfel over zijn talent. Het was gewoon slecht beheerd.
Een decennium van afwijzing
De jaren 1760 waren wreed. In 1762 kreeg hij een benoeming bij de rechtbank in Darmstadt. Hij heeft het niet aangenomen. Waarom? De redenen zijn voor de geschiedenis verloren gegaan, maar het resultaat was een verlies aan inkomen en status. In 1764 nam hij ontslag in Halle. De daaropvolgende twintig jaar zocht hij tevergeefs naar regulier werk.
“Hij werd lichtgeraakt en onbetrouwbaar… hoewel er nooit aan zijn talenten werd getwijfeld, dacht hij dat dat wel zo was.”
Dit is geen verhaal over een luie componist. Het is een verhaal over een man die niet kon navigeren door de politiek en de verwachtingen van zijn tijd. Hij zat klem tussen twee werelden. De barokke stijl van zijn vader stierf uit. De nieuwere galante stijl was in opkomst. WF Bachs muziek balanceerde tussen deze twee polen. Sommigen noemen het rococo. Anderen noemen het een transitie. Hoe dan ook, het was uniek.
De muziek
Zijn composities zijn schaars voor iemand die zo lang heeft geleefd als hij. Toetsenbord
