Nowo zidentyfikowany skamieniały gatunek krokodyla, Crocodylus lucivenator, patrolował niegdyś te same etiopskie bagna, co słynny hominid Australopithecus afarensis – gatunek najlepiej znany ze skamieniałości „Lucy”. Ten masywny drapieżnik, który żył od 3,4 do 3 milionów lat temu, ważył do 590 kg i osiągał 4,5 metra długości. Był to największy drapieżnik swoich czasów i prawdopodobnie stanowił bezpośrednie zagrożenie dla wczesnych przodków człowieka.
Zastraszający drapieżnik
Crocodylus lucivenator był łowcą zasadzek, czekającym pod wodą na ofiarę, która zaatakuje niczego niepodejrzewające zwierzęta, które przychodzą się napić. Profesor Christopher Brochu z Uniwersytetu Iowa stwierdził bez ogródek: „Był to największy drapieżnik w tym ekosystemie… i największe zagrożenie dla żyjących tam naszych przodków”. Dowody paleontologiczne potwierdzają, że krokodyl ten polował na Australopithecus afarensis, w tym na osobniki reprezentowane przez szczątki „Lucy”.
Gatunek zidentyfikowano na podstawie obszernej kolekcji 121 skamieniałości – czaszek, zębów i fragmentów szczęk – odkrytych w formacji Hadar w Etiopii. Jedna dolna szczęka ma zagojone obrażenia, prawdopodobnie powstałe w wyniku brutalnej walki z innym krokodylem. Paleontolog dr Stephanie Drumheller zauważa, że zachowania takie jak gryzienie pyska są powszechne w całej rodzinie krokodyli, co sugeruje, że ten starożytny gatunek był agresywny nawet w stosunku do własnych krewnych.
Unikalna ewolucyjna kombinacja
Crocodylus lucivenator łączy w sobie cechy kilku wymarłych krokodyli z Afryki Wschodniej, w tym pewne cechy obserwowane u późniejszych gatunków. Na szczególną uwagę zasługuje charakterystyczny grzebień wzdłuż pyska, który występuje również u współczesnych krokodyli nowotropikalnych oraz gatunków z Libii i Kenii. Naukowcy uważają, że ta starożytna linia krokodyli występowała wyłącznie w Afryce Wschodniej i stanowiła odrębną gałąź drzewa ewolucyjnego.
Co ciekawe, wydaje się, że w pliocenie formacja Hadar zawierała wyłącznie Crocodylus lucivenator, podczas gdy na pobliskich obszarach Kotliny Turkana współistniały aż cztery gatunki krokodyli. Przyczyna tej różnicy w różnorodności biologicznej pozostaje niejasna, chociaż pewną rolę mogą odgrywać różnice w siedliskach. Środowisko Hadara składało się z lasów, łąk i zarośli wzdłuż jezior i rzek.
Dlaczego to jest ważne
Odkrycie Crocodylus lucivenator zapewnia pełniejszy obraz prehistorycznego siedliska, w którym ewoluowały wczesne hominidy. Podkreśla niebezpieczeństwa, na jakie narażeni byli pierwsi ludzie – nie tylko ze strony innych ssaków, ale także ze strony ogromnych gadów, które aktywnie na nie polowały. Zrozumienie tych nacisków pomaga nam zrekonstruować siły selektywne, które ukształtowały naszych przodków. Dowody paleontologiczne wskazują, że przetrwanie w pliocenie było brutalne i nawet Australopithecus afarensis był narażony na ataki drapieżników.
Badanie opublikowane w Journal of Systematic Palaeontology potwierdza, że Crocodylus lucivenator był jednym z niewielu gatunków zdolnych do rozwoju w tym dynamicznym środowisku. Jego przetrwanie w zmieniających się warunkach podkreśla jego zdolność adaptacji i dominację w starożytnym afrykańskim krajobrazie.
