Ponad 12 000 lat temu na terenach dzisiejszych południowych Włoch matka i córka zostały pochowane razem w sposób sugerujący trwałe więzi rodzinne. Niedawna analiza genetyczna ich szczątków – odkryta po raz pierwszy w 1963 r. – potwierdziła, że młodsza kobieta cierpiała na dysplazję akromesomalną typu Maroto (AMDM), co stanowi najstarszy potwierdzony przypadek tej rzadkiej choroby genetycznej w historii ludzkości.
Otwarcie w Grotte del Romito
Szczątki szkieletu wydobyto z kompleksu jaskiń Grotta del Romito, miejsca bogatego już w prehistoryczną historię ludzkości. Naukowcy ponownie zbadali kości, stosując nowoczesną metodę ekstrakcji DNA z wnętrza ucha, wiarygodnego źródła starożytnego materiału genetycznego. Analiza wykazała, że obie kobiety były bliskimi krewnymi, a młodsza cierpiała na poważną chorobę układu kostnego.
AMDM: dziedzictwo genetyczne
AMDM jest spowodowane mutacjami w genie NPR2, który wpływa na wzrost kości. Osoby posiadające dwie niefunkcjonalne kopie tego genu doświadczają znacznych ograniczeń fizycznych. Stan młodszej kobiety prawdopodobnie ograniczał jej mobilność, utrudniając zadania typowe dla życia łowiecko-zbierackiego, takie jak długie podróże i praca z narzędziami. Starsza kobieta była nosicielką łagodniejszej mutacji, co wskazuje, że miała tylko jedną wadliwą kopię genu. Oznacza to, że doświadczyła pewnych konsekwencji, ale nie w takim stopniu jak jej córka.
Wsparcie rodziny w epoce lodowcowej
Fakt, że matka i córka zostały pochowane razem w tak bliskim miejscu, świadczy o silnej więzi rodzinnej. Co więcej, badacze uważają, że dziewczynka pomimo swojego stanu otrzymała opiekę i dożyła wieku kilkunastu lat. Odkrycie to potwierdza tezę, że starożytni ludzie zapewniali wsparcie osobom niepełnosprawnym, co było wcześniej przedmiotem debaty wśród archeologów.
„Przeżyła… do późnego wieku nastolatki, otrzymując jedzenie i doświadczając tych samych stresów, co inni mieszkańcy Romito, co sugeruje, że problemy, z którymi się borykała, zostały przezwyciężone dzięki opiece rodziny” – zauważają badacze.
Szerszy, znaczący kontekst
Odkrycie AMDM w starożytnych szczątkach to nie tylko ciekawostka medyczna. To podkreśla fakt, że choroby genetyczne nie są czymś nowym – zawsze były częścią ludzkiego doświadczenia. Badanie ich obecności w populacjach prehistorycznych może dostarczyć wglądu w współczesne diagnozy. Incydent przypomina również, że nawet w trudnych warunkach epoki lodowcowej więź międzyludzka i współczucie były podstawą przetrwania.
Ten starożytny uścisk to rzadkie spojrzenie na prehistoryczną rodzinę, pokazujące, że troska i relacje rodzinne rozciągały się nawet na tych, którzy musieli stawić czoła poważnym wyzwaniom fizycznym. Historia nie kończy się wraz z ich śmiercią, ale jest nadal świadectwem trwałej natury ludzkiej miłości i wsparcia.
