Wizja nieprzeniknionej tarczy chroniącej Stany Zjednoczone przed rakietami balistycznymi i hipersonicznymi zderza się z trudną rzeczywistością finansową. W nowym raporcie Biura Budżetowego Kongresu (CBO) szacuje się, że koszt rozmieszczenia i obsługi proponowanego systemu obrony przeciwrakietowej Golden Dome for America (GDA) w ciągu 20 lat wyniesie około 1,2 biliona dolarów.
Liczba ta jest znacznie wyższa od poprzednich prognoz, co wskazuje na możliwą rozbieżność między ambicjami politycznymi a możliwościami inżynieryjnymi. Szacunki CBO to:
* Ponad dwukrotnie więcej niż szacunki własne departamentu za ubiegły rok (542 miliardy dolarów).
* Około siedmiokrotność kwoty 175 miliardów dolarów, o których Biały Dom wspomniał ogłaszając projekt w maju 2025 r.
Architektura obronna
System Gold Dome for America ma na celu stworzenie wielowarstwowej sieci obronnej zdolnej do przechwytywania zagrożeń powietrznych, zanim dotrą one do Stanów Zjednoczonych. Choć konkretne detale architektoniczne objęte są klauzulą tajności, CBO stworzyło „pozorny” model układu w oparciu o tworzący go zarządzenia prezydenckie. Ten hipotetyczny model obejmuje cztery różne poziomy przechwytywaczy, z których jeden jest zlokalizowany w przestrzeni.
System opiera się na zaawansowanych satelitach śledzących rakiety i sieciach komunikacyjnych w celu koordynowania wysiłków na wszystkich poziomach. Co ważne, każda warstwa została zaprojektowana tak, aby działać autonomicznie w przypadku zakłóceń w krajowym systemie dowodzenia i kontroli, zapewniając odporność w środowiskach konfliktowych o dużej intensywności.
Kluczowy punkt: Głównym celem systemu jest nie tylko wykrywanie zagrożeń, ale także możliwość jednoczesnego przechwytywania wielu nadlatujących rakiet. CBO zauważa jednak, że „całkowite przechwycenie” zagrożenia to nie to samo, co „całkowite jego wyeliminowanie”, ponieważ żaden system obronny nie jest w 100% niezawodny.
Czynnik przestrzenny: dokąd idą pieniądze?
Astronomiczna cena projektu wynika przede wszystkim z komponentu kosmicznego. Według CBO przechwytywacze kosmiczne odpowiadają za około 70% kosztów nabycia i 60% całkowitych kosztów systemu.
W modelu departamentu poziom ten obejmuje 7800 satelitów umieszczonych na niskiej orbicie okołoziemskiej o nachyleniu prawie polarnym. Ta masywna formacja przeznaczona jest do przechwytywania w aktywnej fazie lotu, czyli zestrzeliwania rakiet wkrótce po ich wystrzeleniu. W raporcie stwierdza się, że moc ta jest wystarczająca do odparcia ataku 10 międzykontynentalnych rakiet balistycznych (ICBM) wystrzelonych niemal jednocześnie.
Ten profil zagrożenia jest przeznaczony dla „regionalnego przeciwnika” o ograniczonych możliwościach, takiego jak KRLD. System nie jest zaprojektowany do przeciwdziałania salwie na pełną skalę ze strony „równego lub bliskiego przeciwnika”, takiego jak Chiny czy Rosja, których możliwości militarne znacznie przewyższają możliwości podmiotów regionalnych.
Różnica w wynikach
Różnica między szacunkami CBO na 1,2 biliona dolarów a ostatnią prognozą Pentagonu na 185 miliardów dolarów w ciągu dziesięciu lat rodzi poważne pytania dotyczące dokładnego określenia zakresu projektu. CBO oferuje dwa możliwe wyjaśnienia tej różnicy:
- Ograniczony zakres: Pentagon może planować architekturę o bardziej ograniczonym zakresie niż kompleksowy system analizowany przez CBO.
- Relokacja środków: Pentagon może spodziewać się znacznej kwoty finansowania z innych linii budżetowych, takich jak fundusze na bezpośrednie zamówienia dla wojska, a nie ze specjalnego funduszu GDA.
Implikacje strategiczne
Istota problemu leży nie tylko w kosztach, ale także w stosunku możliwości i oczekiwań. W przypadku ataku na pełną skalę ze strony głównego mocarstwa światowego hipotetyczny system CBO zostałby przytłoczony. Osiągnięcie totalnej obrony przed takimi przeciwnikami prawdopodobnie wymagałoby jeszcze większych inwestycji, co mogłoby sprawić, że idea totalnej obrony byłaby „bezcenna” zarówno pod względem ekonomicznym, jak i strategicznym.
Raport ten podkreśla podstawowe wyzwanie współczesnej polityki obronnej: potrzebę zrównoważenia pragnienia absolutnego bezpieczeństwa z fizycznymi i finansowymi ograniczeniami technologii. W miarę jak Stany Zjednoczone postępują naprzód w ramach Inicjatywy Złota Kopuła, prawodawcy muszą zdecydować, czy kontynuować ograniczoną obronę przed zagrożeniami regionalnymi, czy też przeznaczyć ogromne zasoby, aby odstraszyć konkurencyjnych konkurentów.
Podsumowując, projekt Golden Dome boryka się ze znacznymi trudnościami finansowymi: koszt projektu wzrósł do 1,2 biliona dolarów ze względu na wysoką cenę kosmicznych przechwytywaczy. Choć system ten może skutecznie odstraszać zagrożenia regionalne, pozostaje niewystarczający, aby przeciwstawić się głównym mocarstwom światowym, co stawia pod znakiem zapytania prawdziwą wartość kompleksowego bezpieczeństwa narodowego.
