Pojedynczy fragment skały wielkości ziarenka piasku stał się oknem na zaginiony świat, ujawniając, że przed jedną z największych katastrof na Ziemi oceany charakteryzowały się znacznie większą różnorodnością biologiczną, niż wcześniej sądzono.
Naukowcy odkryli 20 mikroskopijnych skamieniałości reprezentujących osiem różnych gatunków wewnątrz grudki skalnej nie większej niż połowa wielkości ziarenka ryżu. To odkrycie to nie tylko sukces taksonomii (obejmujący gatunek całkowicie nowy dla nauki), ale także podważa naszą wiedzę na temat ekosystemów morskich, które istniały bezpośrednio przed masowym wymieraniem w późnym ordowiku.
Migawka utraconego ekosystemu
Próbkę wydobyto z Kotliny Syczuańskiej w Chinach i datuje się ją na 445 milionów lat temu. Ten okres jest krytyczny: skała powstała tuż przed wymieraniem późnego ordowiku, drugim co do wielkości masowym wymieraniem w historii Ziemi.
Wewnątrz granulki naukowcy zidentyfikowali różne gatunki radiolarii. Są to jednokomórkowy plankton budujący złożone powłoki z krzemionki. Skamieniałości znaleziono w niemal idealnym stanie; zostały utrwalone bitumem, naturalną substancją żywiczną, która wypełniała struktury wewnętrzne i zewnętrzne, tworząc nieskazitelne odciski.
Odkrycie obejmuje:
– Osiem różnych gatunków radiolarianów.
– Pięć rodzajów, cztery rodziny i trzy rzędy życia mikroskopijnego.
– Nowy, właśnie opisany gatunek o nazwie Haplotaeniatum wufengensis .
Technologie stojące za przełomem
Przez dziesięciolecia badanie takich maleńkich skamieniałości wymagało „niszczącego” podejścia: naukowcy musieli rozpuścić otaczającą skałę kwasem, aby wyizolować próbki. Metoda ta często niesie ze sobą ryzyko uszkodzenia tych samych części, które badacze chcą zbadać.
Aby pokonać to ograniczenie, zespół wykorzystał synchrotron, potężne urządzenie rentgenowskie zlokalizowane w Australijskiej Organizacji Nauki i Technologii Jądrowej. Ta zaawansowana technologia umożliwiła naukowcom:
1. Wykonaj szybki skan 3D granulki kamiennej.
2. „Przejrzyj” litą skałę bez wydobywania skamieniałości.
3. Zbadaj z niezwykłą szczegółowością wewnętrzną i zewnętrzną strukturę planktonu.
Główny badacz Jonathan Etchison nazwał tę możliwość rewolucyjnym skokiem w branży, zauważając, że możliwość wizualizacji tych mikroskopijnych światów bez niszczenia skały macierzystej zmienia sposób podejścia do paleontologii.
Dlaczego to ma znaczenie: nowe podejście do wymierania
Niesamowita gęstość życia znaleziona w tak małej próbce sugeruje, że nasze poprzednie modele okresu ordowiku mogą być niekompletne.
„Duża liczba i różnorodność skamieniałości pokazuje, że ekosystemy morskie… były bogate i aktywne na krótko przed wyginięciem” – mówi Patrick Smith z Geological Survey of New South Wales. „Oceany ordowiku były znacznie bogatsze biologicznie, niż wcześniej sądzono”.
Odkrycie to rodzi ważne pytanie naukowe: jeśli tak mały fragment zawiera tak dużo różnorodności biologicznej, ile więcej kryje się w pozostałej części zapisu kopalnego?
Wyniki badania sugerują, że „utracona” historia różnorodności biologicznej Ziemi nie polega na braku skamieniałości, ale na tym, że nasze tradycyjne narzędzia były zbyt prymitywne, aby je znaleźć. W miarę udoskonalania technologii obrazowania możemy odkryć, że okresy poprzedzające masowe wymieranie były znacznie bardziej dynamiczne i złożone, niż kiedykolwiek sobie wyobrażaliśmy.
Wniosek: Wykorzystując zaawansowaną technologię rentgenowską do badania mikroskopijnych próbek skał, naukowcy odkryli znacznie bogatszy świat morski, który istniał u progu wymierania w późnym ordowiku. Dowodzi to, że znaczna część biologicznej historii Ziemi jest wciąż ukryta na naszych oczach.
