Recent onderzoek suggereert een verrassend, maar voorlopig, verband tussen veelvuldig neuspeuteren en een verhoogd risico op de ziekte van Alzheimer. Uit een onderzoek bij muizen blijkt dat Chlamydia pneumoniae, een bacterie die veel voorkomt in menselijke hersenen en getroffen is door dementie op latere leeftijd, rechtstreeks van de neusholte naar de hersenen kan reizen via de reukzenuw, vooral wanneer de neuswand beschadigd is.
De route van de ziekteverwekker naar de hersenen
De studie, geleid door neurowetenschapper James St John aan de Griffith Universiteit in Australië, toonde aan dat C. pneumoniae kan bij muizen de hersenen binnen 24-72 uur bereiken. Beschadigd neusweefsel, zoals veroorzaakt door plukken of plukken, zorgt ervoor dat de bacteriën gemakkelijker het centrale zenuwstelsel kunnen binnendringen. Eenmaal binnen veroorzaakt de bacterie de afzetting van amyloïde-bèta-eiwitten, die plaques vormen die sterk verband houden met de ziekte van Alzheimer bij mensen.
“Wij zijn de eersten die aantonen dat Chlamydia pneumoniae rechtstreeks via de neus naar de hersenen kan dringen, waar het pathologieën kan veroorzaken die op de ziekte van Alzheimer lijken”, aldus St. John.
Waarom dit belangrijk is
De ziekte van Alzheimer is een belangrijke doodsoorzaak en invaliditeit, en de exacte oorsprong ervan blijft ongrijpbaar. Dit onderzoek bewijst niet dat neuspeuteren de ziekte van Alzheimer veroorzaakt, maar het identificeert een plausibel biologisch mechanisme dat algemeen gedrag koppelt aan neurodegeneratieve ziekten. Het reuksysteem, dat al bekend staat om zijn directe verbinding met de hersenen, kan dienen als een ondergewaardeerde toegangsroute voor ziekteverwekkers.
Wat het onderzoek laat zien
Onderzoekers van de Western Sydney University hebben deze bevindingen in 2023 uitgebreid en versterkten dat het reuksysteem een “plausibele route voor het binnendringen van ziekteverwekkers” vertegenwoordigt in de ontwikkeling van Alzheimer. Ze stellen voor dat verbeterde handhygiëne – een les die is geleerd uit de COVID-19-pandemie – als een eenvoudige preventieve maatregel zou kunnen fungeren.
De snelheid waarmee C. pneumoniae de hersenen van muizen koloniseert, suggereert dat deze route zelfs bij mensen significant zou kunnen zijn, maar verder onderzoek is nodig om dezelfde effecten te bevestigen.
De volgende stappen
St John en zijn team plannen menselijke studies om hun bevindingen te valideren. Momenteel adviseren ze om de neuswand niet te beschadigen door plukken of plukken, omdat dit het risico op het binnendringen van bacteriën vergroot. De vraag of amyloïde-bèta-plaques een oorzaak of een gevolg zijn van een infectie blijft ook open voor verder onderzoek.
Deze studie benadrukt de complexe wisselwerking tussen omgevingsfactoren, bacteriële infecties en neurodegeneratieve ziekten. Het begrijpen van deze verbanden zou nieuwe preventiestrategieën voor de ziekte van Alzheimer kunnen ontsluiten, maar verder onderzoek is essentieel om deze bevindingen in menselijke populaties te bevestigen.
