De steenkopstroper, een kleine maar bijzondere vis die langs de Pacifische kust van Alaska tot Californië wordt aangetroffen, heeft een uniek anatomisch kenmerk: een diepe put in zijn kop die functioneert als een natuurlijke trommel. Uit recent onderzoek blijkt dat dit niet zomaar een willekeurige holte is; gespecialiseerde ribben aan de binnenkant zijn aangepast om de onderkant te raken en trillingen te produceren die mogelijk worden gebruikt voor communicatie in luidruchtige omgevingen.
Een mysterieuze schedelfunctie eindelijk uitgelegd
Jarenlang hebben wetenschappers zich verbaasd over de grote, hersengrote put bovenop het hoofd van de stroper. Was het voor het waarnemen van prooien, het versterken van geluid of iets heel anders? Functioneel morfoloog Daniel Geldof en zijn team van de Louisiana State University gebruikten röntgenscans om het mysterie op te lossen. Uit de scans bleek dat afgeplatte, mobiele ribben, verbonden met krachtige spieren, zo zijn geplaatst dat ze de onderkant van de put raken, waardoor trillingen ontstaan.
“Deze vis heeft eigenlijk een klein drumstel of maraca in zijn kop”, legt Geldof uit. “Je kunt ze voelen zingen; het voelt alsof je een trillende mobiele telefoon vasthoudt.”
Waarom een trommel in het hoofd?
De rotskopstroper leeft in turbulente, ondiepe wateren waar geluid zich slecht voortplant. De vis heeft dit stridulatiemechanisme, waarbij hij lichaamsdelen tegen elkaar slaat om geluid te creëren, waarschijnlijk ontwikkeld om de akoestische uitdagingen van zijn omgeving te overwinnen. Dit drummen kan worden gebruikt om vrienden te bellen, rivalen te waarschuwen of roofdieren te laten schrikken. Terwijl andere vissen striduleren, gaat de steenkopstroper hier tot het uiterste door, schijnbaar gespecialiseerd in trillingen aan het oppervlak.
Scepsis en verder onderzoek
Niet iedereen is het eens over het exacte mechanisme. Ecomorfoloog Eric Parmentier suggereert dat de put bestaande geluiden kan versterken in plaats van deze actief te genereren. De voorspelde frequentie van de trillingen wordt ook besproken.
Momenteel bevestigen geen onderwateropnamen hoe de vis dit trommelmechanisme daadwerkelijk gebruikt. Toekomstige experimenten en observaties zijn nodig om te verifiëren hoe deze vreemde eigenaardigheid zich heeft ontwikkeld en hoe de stroper precies communiceert in de luidruchtige ondiepe wateren die hij zijn thuis noemt.
Deze ontdekking draagt bij aan het groeiende bewijs dat vissen sterk afhankelijk kunnen zijn van trillingen die door oppervlakken worden overgedragen. Net zoals wetenschappers het gezang van vogels bestuderen, vereist het begrijpen van de communicatie van vissen onderzoek naar hun unieke geluidsproducerende methoden, zelfs die zo bizar als een ingebouwd drumstel.
