Menselijke veroudering is geen geleidelijke achteruitgang; in plaats daarvan vinden biologische veranderingen plaats in abrupte verschuivingen rond de leeftijd van 44 en 60 jaar, volgens onderzoek gepubliceerd in Nature Aging in augustus 2024. Uit het onderzoek, geleid door geneticus Michael Snyder van Stanford University, bleek dat moleculaire processen die verband houden met veroudering niet zomaar in de loop van de tijd veranderen – ze ervaren plotselinge versnellingen op deze belangrijke leeftijden.
Dramatische moleculaire verschuivingen
Onderzoekers hebben gedurende meerdere jaren meer dan 135.000 biologische kenmerken gevolgd, waaronder RNA, eiwitten, lipiden en darmmicrobioomgegevens, van 108 volwassenen. Door meer dan 246 miljard datapunten te analyseren, ontdekten ze dat ongeveer 81% van de bestudeerde moleculen significante veranderingen vertoonden op de leeftijd van 44 of 60 jaar. Dit bevestigt dat veroudering niet lineair verloopt; er zijn duidelijke ‘stapsgewijze’ verschuivingen in de biologische functie.
Wat verandert er in elke fase?
De waargenomen veranderingen zijn niet willekeurig. De piek in het midden van de jaren veertig correleerde met veranderingen in het lipidenmetabolisme, de verwerking van cafeïne/alcohol, de cardiovasculaire gezondheid en de spier-/huidfunctie. De verschuiving op 60-jarige leeftijd hield verband met het koolhydraatmetabolisme, de nierfunctie, de immuunregulatie en ook cardiovasculaire en huid-/spierveranderingen.
“We veranderen niet alleen geleidelijk in de loop van de tijd; er zijn een aantal echt dramatische veranderingen”, aldus Snyder. “Het blijkt dat het midden van de jaren veertig een tijd van dramatische veranderingen is, net als het begin van de jaren zestig. En dat is waar, ongeacht naar welke klasse moleculen je kijkt.”
Geslacht en menopauze
Hoewel de verschuiving halverwege de jaren veertig samenvalt met het gemiddelde begin van de menopauze, bleek uit het onderzoek dat mannen op dezelfde leeftijd vergelijkbare moleculaire veranderingen ervoeren. Dit suggereert dat andere biologische factoren aanzienlijk bijdragen aan veroudering, afgezien van hormonale verschuivingen bij vrouwen. Volgens metabolomicus Xiaotao Shen is verder onderzoek nodig om deze onderliggende oorzaken te identificeren.
Waarom dit belangrijk is
De bevindingen van de studie hebben implicaties voor het begrijpen van leeftijdsgebonden ziekten. De scherpe toename van het risico op aandoeningen als de ziekte van Alzheimer en hart- en vaatziekten komt niet geleidelijk; ze escaleren abrupt na de leeftijd van 44 of 60 jaar. Dit suggereert dat interventies gericht op het beperken van deze risico’s effectiever kunnen zijn als ze op deze specifieke leeftijden worden gericht.
De onderzoekers erkennen dat de steekproefomvang van het onderzoek klein is en beperkt tot volwassenen tussen 25 en 70 jaar. De gegevens bieden echter een overtuigend argument voor een niet-lineair verouderingsproces en benadrukken de behoefte aan gedetailleerder, grootschaliger onderzoek om ons begrip van hoe het menselijk lichaam in de loop van de tijd verandert te verfijnen.
