Terwijl de mondiale zeespiegel gestaag stijgt als gevolg van de klimaatverandering, doet zich in Groenland een uniek fenomeen voor: De verwachting is dat de zeespiegel rond het eiland de komende decennia zal dalen. Deze contra-intuïtieve trend wordt veroorzaakt door het enorme verlies van gletsjerijs en de daaruit voortvloeiende stijging van de landmassa.
De wetenschap achter de stijgende hoogten van Groenland
Groenland wordt momenteel geteisterd door een kilometers dikke ijskap die ongeveer 80% van het oppervlak bedekt. Terwijl dit ijs jaarlijks met ongeveer 200 miljard ton smelt, wordt het enorme gewicht dat op het land drukt verminderd. Als gevolg hiervan stijgt het land zelf – een proces dat bekend staat als isostatische rebound.
Deze rebound gaat niet alleen over gewichtsvermindering; zwaartekracht speelt een cruciale rol. De massieve ijskap oefent een aantrekkingskracht uit op de omringende oceaan, waardoor de zeespiegel ernaartoe uitstulpt. Naarmate het ijs afneemt, neemt ook deze zwaartekracht toe, waardoor de lokale zeespiegel effectief daalt.
Geprojecteerde veranderingen: van voet tot meter
Onderzoekers van Columbia University hebben samen met experts uit de VS, Groot-Brittannië en Canada deze veranderingen gemodelleerd met behulp van gegevens uit de echte wereld en voorspellende modellen. De projecties variëren afhankelijk van de toekomstige uitstoot van broeikasgassen:
- Best-case scenario (beperkte emissies): Groenland zou tegen 2100 ongeveer 0,9 meter (3 voet) blootgesteld land kunnen winnen.
- Worstcase scenario (geen emissiereducties): Het eiland zou tegen het einde van de eeuw maar liefst 2,5 meter uit de oceaan kunnen rijzen.
Dit betekent dat terwijl de rest van de wereld worstelt met de oprukkende zeeën, Groenland de kustlijnen wellicht zal zien uitbreiden in plaats van eroderen.
Waarom dit belangrijk is
De situatie in Groenland benadrukt de complexe wisselwerking tussen klimaatverandering en geologische processen. De dalende zeespiegel rond het eiland is geen tegenspraak met de opwarming van de aarde, maar eerder een lokaal gevolg daarvan. De stijging van het land is een direct gevolg van smeltend ijs veroorzaakt door stijgende temperaturen.
De gevolgen voor de economie, infrastructuur en voedselzekerheid van Groenland zijn aanzienlijk, gezien de overwegend kustbevolking. Deze unieke situatie doet echter niets af aan de urgentie om de mondiale zeespiegelstijging elders aan te pakken – het laat eenvoudigweg zien hoe klimaatverandering zich over de hele planeet anders manifesteert.
De wereld wordt geconfronteerd met een veranderend klimaat, maar het geval van Groenland laat zien dat zelfs binnen deze bredere trends lokale dynamiek onverwachte resultaten kan opleveren.
