Het langlopende debat over hoe spinosauriërs – die bizarre dinosaurussen met zeilruggen – leefden, is waarschijnlijk ten einde. Een nieuw ontdekte soort, Spinosaurus mirabilis, gevonden in een woestijngebied in het binnenland van Niger, levert sterk bewijs dat deze roofdieren geen diepwaterduikers waren, maar in plaats daarvan leken op enorme, prehistorische reigers, die vissen beslopen in ondiepe wateren. De ontdekking beslecht een geschil dat paleontologen al tientallen jaren verdeeld houdt: waren spinosauriërs aquatische jagers of waadspecialisten?
Het mysterie van de levensstijl van Spinosaurus
De anatomie van Spinosaurus is altijd een puzzel geweest. Het bezat een groot zeil, enorme klauwen, brede voeten en krokodilachtige kaken – een combinatie van eigenschappen die zowel water- als landgedrag suggereerden. In vroege reconstructies, zoals die in de BBC-serie Walking With Dinosaurs uit 2005, werden ze afgebeeld als actieve onderwaterjagers. Het nieuwe fossiel daagt dat idee echter uit.
Ontdekking in de Niger-woestijn
De fossielenlocatie werd voor het eerst geïdentificeerd in 2019 door een lokale gids die samenwerkte met het team van Paul Sereno van de Universiteit van Chicago. De afgelegen locatie en het uitbreken van de COVID-19-pandemie hebben de volledige opgraving jarenlang vertraagd. Toen het team terugkeerde, hebben ze de overblijfselen van ongeveer tien individuen opgegraven, allemaal met een kenmerkende, grote kuif bovenop hun schedels en het bekende zeil op hun rug.
Spinosaurus mirabilis : een nieuwe soort
S. mirabilis leefde ongeveer 95 miljoen jaar geleden en bereikte een grootte die vergelijkbaar was met die van de bekende Spinosaurus aegyptiacus, die wel 10 tot 14 meter lang kon worden. Het meest opvallende kenmerk van de nieuwe soort is de kuif, die minstens 50 centimeter hoog kan worden als hij bedekt is met keratine. Volgens Sereno “was het de bedoeling om te zeggen: ‘Ik ben hier; ik ben gezond.’” De top, naast de zeilen, diende waarschijnlijk als een vertoningselement voor territoriumverdediging en het aantrekken van partners.
Waadgedrag ondersteund door anatomie
De analyse van het team van de proporties van kaak, nek en ledematen plaatst spinosauriërs stevig naast moderne waadvogels zoals reigers. Hun anatomie – vooral het zeil – maakt efficiënt zwemmen onwaarschijnlijk. “Hij kan niet goed zwemmen omdat hij een enorm zeil heeft waardoor hij erg onstabiel is in water”, legt Sereno uit. De landinwaarts gelegen locatie van de fossielen ondersteunt de waadhypothese verder, aangezien geen enkel marien roofdier van deze omvang zich ooit heeft aangepast aan zoetwateromgevingen.
Consensus van deskundigen
David Hone van de Queen Mary Universiteit van Londen bevestigt de bevindingen: “Het zijn geen superzwemmers of diepduikers, maar veel meer als een reiger of ooievaar, die het water in waadt om prooien te vangen.” Mark Witton van de Universiteit van Portsmouth is het daarmee eens en stelt dat de beenstructuur zwemaanpassingen niet ondersteunt.
Het bewijs stapelt zich op: spinosauriërs waren geen roofdieren onder water, maar eerder gigantische, op displays gerichte steltlopers die prooien beslopen in ondiepe rivieren en gebieden verdedigden door middel van visuele signalen. De ontdekking van Spinosaurus mirabilis levert het meest overtuigende bewijs tot nu toe en maakt een definitief einde aan het debat over hun levensstijl.
