Komeet C/2024 E1 (Wierzchos) zal vandaag, 20 januari, zijn dichtste punt bij de zon bereiken in een fenomeen dat perihelium wordt genoemd. Dit betekent dat hij binnen ongeveer 84,6 miljoen km van onze ster zal passeren – iets meer dan de helft van de afstand tussen de aarde en de zon. Verwacht wordt dat deze nabijheid de komeet tijdelijk helderder zal maken, hoewel deze niet met het blote oog zichtbaar zal zijn.
Waarom het perihelium belangrijk is
Perihelium gaat niet alleen over helderheid; het is een cruciaal moment voor kometen. De intense hitte van de zon zorgt ervoor dat de ijskoude kern van de komeet verdampt, waardoor gas en stof vrijkomen die de coma (de vage atmosfeer rond de kern) en de iconische staart vormen. De zonnewind beeldhouwt dit materiaal vervolgens in de kenmerkende vorm van de komeet.
Dit proces is essentieel voor het begrijpen van de samenstelling van kometen. Terwijl ze de zon naderen, onthullen kometen waaruit ze zijn gemaakt: een kijkje in de bouwstenen van het vroege zonnestelsel.
Zichtbaarheid en kijkmogelijkheden
Hoewel C/2024 E1 (Wierzchos) niet met het blote oog zichtbaar zal zijn (piekmagnitude rond +8,1), kunnen sterrenkijkers met kleine telescopen wel een glimp opvangen. De komeet reist momenteel door het zuidelijke sterrenbeeld Microscopium, waardoor hij ‘s nachts moeilijk vanuit de VS te observeren is.
Een andere mogelijkheid doet zich echter voor op 17 februari, wanneer de komeet de aarde het dichtst nadert (perigeum) op ongeveer 150 miljoen kilometer (1 AU). Op dit punt zou het voor waarnemers in de VS bij zonsondergang vaag zichtbaar kunnen zijn laag aan de zuidwestelijke horizon, zij het met een zwakkere magnitude van +8,9.
Ontdekking en compositie
C/2024 E1 (Wierzchos), ontdekt in maart 2024 door de door NASA gefinancierde Catalina Sky Survey, is waarschijnlijk afkomstig uit de verre Oortwolk – een enorm reservoir van ijzige lichamen die ons zonnestelsel omringen.
Recente waarnemingen met de James Webb Ruimtetelescoop onthullen een ongewoon gebrek aan kobalt in de samenstelling van de komeet. Dit suggereert dat kobalt mogelijk verloren is gegaan tijdens de vroege stadia van zijn vorming, mogelijk verdreven door de zwaartekrachtsinvloed van reuzenplaneten. Deze bevinding is belangrijk omdat ze bestaande modellen van planeetvorming en de verdeling van elementen in het vroege zonnestelsel in twijfel trekt.
De ontdekking van ontbrekend kobalt in deze komeet roept fundamentele vragen op over hoe de planeten zijn ontstaan en waar bepaalde elementen terecht zijn gekomen.
Concluderend: hoewel C/2024 E1 (Wierzchos) geen spectaculaire show met het blote oog zal opleveren, onthullen het perihelium en de compositie ervan waardevolle inzichten in de dynamische processen die ons zonnestelsel vormgeven. De reis van de komeet biedt een zeldzaam kijkje in de oorsprong van ijzige lichamen en de chemische evolutie van onze kosmische omgeving.
